En het gebeurt nog altijd

Er is een moment in therapie dat aanvoelt als een doorbraak.

Iemand vertelt over de derde keer die week dat hij zijn lief drie keer na elkaar heeft gebeld. En dan valt de zin. Dat is je verlatingsangst. Dat is waarom je vastklampt.

Er komt opluchting. Zichtbaar. De schouders zakken. Er is eindelijk een woord voor iets dat jaren zonder woord rondliep.

Het voelt alsof er iets verschoven is.

Er is niets verschoven.

Er is een naam bijgekomen. Meer niet. En drie weken later staat diezelfde persoon om kwart voor twaalf ’s avonds met zijn gsm in zijn hand, precies zoals daarvoor.

Alleen weet hij nu hoe het heet terwijl hij het doet.

Dat is niet niks, en ik ga niet doen alsof kaders waardeloos zijn. Ze geven je oriëntatie. Ze halen de willekeur eruit. Als je begrijpt waarom je iets doet, stop je met denken dat je gek bent, en dat is echte winst.

Maar er zit een verwarring in die bijna niemand benoemt.

Een kader legt uit waarom iets gebeurt. Alleen ervaring kan het onderbreken.

Mensen leven niet in concepten. Ze leven in wat er gebeurt. En een patroon is geen idee, het is iets wat zich voltrekt terwijl je erin zit. Het speelt zich af in je borst, in je handen, in het uur voor je dat bericht stuurt.

Daar wordt het beslist. Niet in het gesprek erover.

Het gesprek erover is comfortabeler. Voor jou, want denken over jezelf voelt bijna zoals veranderen. En ook voor de therapeut, want zolang het bij het kader blijft, blijft de therapeut degene die het weet, degene die uitlegt, degene die de kaart in handen heeft. Dat is een prettige plek om te zitten. Ik heb er zelf gezeten.

Kaders beschermen ook de rol.

Er is een verschil tussen weten dat je vastklampt en het moment waarop je vastklampt.

In dat moment is er geen kader. Er is een gsm, en een leegte in je maag, en de zekerheid dat er iets mis is als er niet geantwoord wordt. Wat je daarover weet, staat op dat ogenblik in een andere kamer.

Dus de vraag is niet of je het begrijpt.

De vraag is wat er gebeurt om kwart voor twaalf.

Kan je die leegte voelen zonder ze meteen weg te bellen. Tien minuten. Niet om sterk te zijn. Om te merken dat ze uit zichzelf zakt.

Dat is het werk. Niet één keer, in een sessie, met iemand ernaast die het uitlegt. Tientallen keren, in je eigen keuken, meestal zonder publiek.

En daar zit meteen de reden dat het traag gaat. Een uitleg krijg je in één zin. Een patroon geeft pas mee na een paar honderd keer dat je iets anders deed dan gewoonlijk.

Wat verandert er dan wel over tijd?

Uiteindelijk ook de architectuur zelf. Mensen die jaren vastklampten, klampen minder vast. Niet omdat ze daaraan gewerkt hebben als apart project, maar omdat het optelt. Elke keer dat een oude beweging niet doorgaat, verschuift er iets in wat je verwacht van andere mensen.

Dat is een gevolg. Geen doel.

Wat ik hiermee wil zeggen, is niet dat je moet stoppen met lezen of nadenken over jezelf.

Wel dit. Als je merkt dat je je patroon perfect kan uitleggen, en dat het intussen gewoon doorloopt, dan ben je niet dom en ben je ook niet mislukt. Je hebt gewoon het ene ding gedaan en niet het andere.

Je hebt de kaart bestudeerd.

Het terrein ligt er nog.

Tot volgende week,

Jeroen

---

Als therapeut geloof ik rotsvast in wat een mens aankan, en in hoe veerkrachtig en leergierig een zenuwstelsel blijft. Zin om samen te kijken wat er voor jou mogelijk is? Hier boek je een gratis kennismakingsgesprek. En ken je iemand voor wie dit klopt, stuur die link gerust door.

---

Deze tekst kwam eerst bij mijn abonnees terecht. Wil je die stukken een week vroeger lezen, schrijf je hieronder in.